Wat is liturgie?
Vieren
Liturgie die over straat heeft gezworven, komt verrijkt terug
Liturgie is nog te vaak gesloten en op de eigen club gericht en daardoor niet uitnodigend. Hoe kan het anders dat zovelen de gewone liturgie van de kerk de rug toekeren terwijl de thuis- en daklozenvieringen ook andere mensen dan de doelgroep trekken? Komt dat wellicht omdat de moderne mens op meer dan één manier thuis- en dakloos kan zijn en deze vieringen zo zijn dat ze mensen voor even dat dak boven hun ziel geven? De missionaire kracht van liturgie zit hem in het vermogen van liturgie om over zichzelf heen te stijgen en het kerkgebouw te verlaten.
Uit: J. Lamberts, H. v. Bemmel, A. v. Velzen,
God gaat met je mee en laat je nooit
los.
Vieren 2010-4
Wegman
Neerslag
De liturgie is het kloppend
hart van de kerk, niet haar denkende verstand. De eredienst bevat geen
mededelingen of bewijsvoeringen omtrent het geloof, geen rationeel
denkkader, geen theologisch tractaat, zij is de neerslag van een andere
menselijke kunde, die van de verbeelding.
Mulders
Feest
.... omdat ik die samenkomsten als zeer rijk en inspirerend ervoer. Daarna werd ik ook steeds geloviger. De kwantiteit van het bidden nam letterlijk toe. En het bleek heel mooi te zijn om uit jezelf te treden, jezelf onder te dompelen in een feest, een liturgie van een uur met gezang, een openingsgebed, een meditatie en een offerande. Het droeg er allemaal aan bij dat ik me weldadiger voelde. Ik was wezenlijk samen met anderen. En allerlei symbolische momenten hielpen mij de dingen in het leven op een verrijkte manier te duiden en te ervaren.
Marc Mulders
Uit: Volzin, 17 april 2009; p. 10.
De Vos
Onuitsprekelijk
Hoe dan ook, wat liturgie eigenlijk is valt moeilijk te zeggen, hoe vaak dat ook wordt geprobeerd. Want het wezen van liturgie is een onuitsprekelijk mysterie, dat evenwel uitnodigt, nieuwsgierig maakt, verleidt, omhulling geeft, ruimte biedt. Bij dit mysterie horen rituelen waarbij alles 'waar' is en waarin je kunt opgaan; en ook woorden, liefst rituele bewoordingen. Liturgie overvraagt de gelovige, ook als deze weinig gelooft van wat in de kerk gezegd wordt. En ook als alleen het hart in de liturgie kan meekomen, maar niet het hoofd.
Marjoleine de Vos
Uit: De liturgie als verleidingstactiek, Eredienstvaardig 19e jaargang, nr. 4
Barnard
Definities
Er
zijn vele definities van liturgie in omloop. Vaak verraadt zo'n
omschrijving een theologisch programma. Daar is niets op tegen, maar
omdat ik met dit boek een debat wil stimuleren, heb ik gekozen voor een
omschrijving die voor elke vorm van liturgie geldt. Liturgie is het
geheel van christelijke riten en symbolen. Uit de manier waarop riten en
symbolen worden vormgegeven en uitgevoerd (de performance) valt af te
leiden welke theologie er dikwijls onbewust in is geïmpliceerd.
Onder deze omschrijving valt ook een liturgie die misschien hier en
daar (nog) als 'liturgie in ballingschap', of 'randliturgie', of
'paraliturgie' wordt beschouwd, bijvoorbeeld liturgie in de bajes, of in
de context van de krijgsmacht, of een trouwviering op de drempel van
de kerk. Zoals gezegd beschouwen wij die liturgie meer en meer als
kernliturgie.
Marcel Barnard
Uit: Liturgie voorbij de Liturgische Beweging
Danneels
Binnentreden in de liturgie
We zullen de liturgie nooit volledig begrijpen. Niet dat ze iets
onbegrijpelijks bevat; maar omdat ze vormgeving is van het
Christusmysterie zullen we haar nooit volledig kunnen bevatten. Zij is
het die ons omvat. Liturgie begrijp je met je hart: je moet je ermee
verwant voelen om de taal ervan te begrijpen, een taal die verder gaat
dan de woorden en de ritus. Begrijpen met het hart gaat veel dieper dan
een notionele, antropologische en bijbelse benadering van de riten en
de symbolen.
Godfried Danneels
Schuman
Liturgie is uitbeelding
Er zijn heel wat omschrijvingen en definities te geven van wat we
onder 'liturgie' zouden kunnen verstaan. Ik houd het wat dat betreft
kort: liturgie is uitbeelding van verbeelding. Daarmee bedoel ik de
liturgie als het geheel van vormen die uitdrukking geven aan dat wat
tenslotte nog geen oog heeft gezien en geen oor nog gehoord heeft: het
'vriendelijk Aangezicht' en de Stem van de levende God zelf. We moeten
het altijd weer en nog steeds doen met een 'verbeelding' daarvan. We
doen dat met allerlei vormen van uitbeelding van die verbeelding, met
taal en met symbolische tekens, met muziek en met beweging, met rituele
handelingen en met momenten van stilte. Juist omdat het uiteindelijk
dan toch om zoiets 'onvoorstelbaars' gaat, kunnen we niet fantasierijk
genoeg zijn in onze pogingen het in de verbeelding op te roepen.
Niek Schuman
Uit: 'Liturgie onderweg'
HoogeBerkt
Tastend luisteren
Ons samenkomen in de Roeach (de kapel) is als de ademhaling van ons
gezamenlijk leven. We zien ons samen bidden als een antwoord op de
vraag van God aan ons: Hij verlangt naar onze aanwezigheid, naar ons
gebed. Zo is ons gebed eerder een tastend luisteren naar sporen van
Zijn aanwezigheid dan een activiteit die alles opvult. Deze zienswijze
sluit aan bij de joodse visie op gebed, zoals werd verwoord door de
joodse filosoof A. Heschel. Liturgie vieren is een voortdurend zoeken
naar het evenwicht tussen het Woord horen, het Woord vieren en het
Woord doen.
De HoogeBerktgemeenschap, Bergeijk
Foster
Never a definitive liturgy
In
science there is no ‘knowledge’ in the sense in which Plato and
Aristotle understood the word, in the sense which implies finality.
There is never a permanent or definitive liturgy, only a liturgia
condenda, a liturgy always about to be, provisional, spontaneous,
adaptive to a changing, highly variegated and richlydiversified human
condition, continually on the move through history. The liturgy is
never fixed in time, imposed from above, an unalterable, timeless,
eternal, exemplary model.
John Foster.
Uit: Six Directives for the ReInvention of the Liturgy
Chinees
Rituelen
“ Hemel en aarde verenigen zich door rituelen,
de zon en maan schijnen erdoor,
de vier seizoenen ordenen zich erdoor,
de sterren doen hun omloop erdoor.
De lange en gele rivier stromen erdoor,
Alle dingen bloeien erdoor,
Liefde en haat regelen zich erdoor,
Vreugde en woede zijn er passend door …”
Chinese denker Xunzi, confucianistsch filosoof (298238 v.Chr)